WOLNE RODNIKI

TAKI WPŁYW MAJĄ WOLNE RODNIKI NA STARZENIE SIĘ SKÓRY

Z pewnością słyszałaś już o wolnych rodnikach. Według naukowców są one współodpowiedzialne w dużej mierze za starzenie organizmu ludzkiego. Niszczą stopniowo zdrowe komórki – to biologiczny kontekst procesu starzenia. Proces ten spowalnia u osób, które dostarczają odpowiednią ilość antyoksydantów. A co to są właściwie te wolne rodniki? Czy wiesz, że w pewnym sensie, z zachowaniem zdrowej równowagi, są one wyjątkowo pożyteczne i ważne? Tutaj uzyskasz ważne informacje o co prawda nietrwałych, ale agresywnych cząsteczkach.

WOLNE RODNIKI: CO TO JEST?

 

Wolne rodniki powstają w ramach naszego metabolizmu, jako produkt pośredni tej przemiany. To nic innego jak specjalne, bardzo reaktywne formy tlenu: np. nadtlenki, wodorotlenki czy nadtlenki wodoru. Ich wyjątkowość polega na tym, że posiadają tylko jeden elektron – a stabilne cząsteczki wymagają pary elektronów. Wolne rodniki są więc nietrwałe – i stale „w poszukiwaniu” drugiego elektronu, aby nie ulec rozpadnięciu. Ten elektron znajdują w innych stabilnych cząsteczkach, które często pełnią ważne funkcje wewnątrz poszczególnych komórek organizmu, na przykład tworzą część DNA. Jeśli teraz wolne rodniki „ukradną” elektrony ważnych cząsteczek komórkowych, te rozpadną się, czyli ulegną oksydacji. Następnie komórka jest uszkadzana.

Wolne rodniki niszczą więc zdrowe komórki organizmu, gdyż tylko w ten sposób mogą się utrzymać. W konsekwencji coraz więcej cząsteczek komórek staje się niestabilna. Zaczynają „odrywać dla siebie” elektrony sąsiadujących cząsteczek. Powstaje reakcja łańcuchowa, podczas której coraz więcej komórek organizmu ulega bezpowrotnemu zniszczeniu. To osłabia organizm i powoduje stres oksydacyjny i mówi się wtedy między innymi o przedwczesnym starzeniu. Aby mieć pod kontrolą wolne rodniki, organizm walczy przy pomocy antyutleniaczy. Te znajdują się na przykład w wielu zdrowych produktach spożywczych. Gdy wolne rodniki i antyoksydanty znajdują się w równowadze, organizm jest zdrowy. Jednak wiele czynników ma wpływ na zachwianie tej równowagi.

CO PROWADZI DO POWSTAWANIA WOLNYCH RODNIKÓW?

 

Istnieje pewna ilość wolnych rodników w każdym ludzkim organizmie. Powstają one ciągle w trakcie przemiany metabolicznej w komórkach. Niektóre czynniki prowadzą jednak do wzrostu liczby reaktywnych cząsteczek tlenu. Najbardziej znanym sprawcą jest promieniowanie UV oraz palenie. Kolejną przyczyną powstawania wolnych rodników są:

  • szkodliwe substancje jak np. ozon, smog, pestycydy, radioaktywne lub jonizujące promieniowanie, ołów, rtęć
  • niezrównoważona dieta, która dostarcza za małą ilość antyoksydantów
  • przyjmowanie leków
  • choroby zapalne i okaleczenia
  • szok psychiczny lub fizyczny
  • sport wyczynowy
  • spożywanie alkoholu i przyjmowanie narkotyków

O SPRAWIA, ŻE WOLNE RODNIKI SĄ TAK SZKODLIWE?

 

Gdy w 1956 roku biogerontolog Denham Harman przedstawił swoją teorię, według której za proces starzenia odpowiedzialne były wolne rodniki, jego koledzy nie potraktowali go początkowo poważnie. Obecnie naukowcy uznają, że wolne rodniki mają bardzo duży wpływ na organizm. Wprawdzie ten proces nie jest jeszcze całkowicie zbadany, jednak pewne jest to, że opłaca się zapobiegać masowemu powstawaniu wolnych rodników.

Wzbudzone wolne rodniki nie tylko negatywnie wpływają na skórę, ale również szkodzą wewnętrznym narządom. Gdy wolne rodniki atakują nienaruszone komórki skóry, można to rozpoznać gołym okiem: proces ten przyspiesza starzenie. Skóra szybciej się marszczy i traci jędrność. Jednak skutki są nie tylko estetyczne. Wolne rodniki osłabiają organizm i sprawiają, że staje się on podatny na choroby. Jeśli niszczą na przykład komórki mózgowe, przyczyniają się do schorzeń neurologicznych jak Alzheimer lub Parkinson. Poza tym rośnie ryzyko zachorowania na raka u osoby, w organizmie której spustoszenie sieje zbyt wiele wolnych rodników. Również choroby układu krążenia i cukrzyca wystąpią u niej z większym prawdopodobieństwem.

Przy czym zasadniczo wolne rodniki nie są szkodliwe. Mają nawet całkiem pozytywne działanie. Usuwają rozrastające się w niekontrolowany sposób komórki, które stanowią czasem pierwszy etap choroby nowotworowej. Dlatego celem nie jest całkowita eliminacja wolnych rodników z organizmu. O wiele ważniejsze jest utrzymywanie zdrowej równowagi pomiędzy wolnymi rodnikami a antyoksydantami.

CO POMAGA ZWALCZYĆ WOLNE RODNIKI?

 

Kto chce się zdrowo i ładnie starzeć, może odpowiednią dietą zrównoważyć wolne rodniki poprzez antyoksydanty. Te spowalniają proces oksydacji poprzez przerwanie zgubnej w skutkach reakcji łańcuchowej. Dlatego też nazywane są one także „łapaczami wolnych rodników”. Antyoksydanty znajdują się w witaminach, minerałach i w substancjach fitoodżywczych. Dlatego jedz w miarę możliwości dużo owoców i warzyw. Porównywalnie dużo antyoksydantów zawierają na przykład czarne jagody, jabłka, pomidory, orzechy, szpinak, marchew, ziemniaki, kawa – a także ciemna czekolada.

Niektóre substancje są wyjątkowo skuteczne: są bogate w antyoksydanty, lecz nie można ich przyjąć w wystarczającej ilości wraz z pożywieniem. Należą do nich np. OPC, astaksantyna, selen, L-cysteina oraz koenzym Q10. Można jednak dmuchać na zimne, zapewniając zaopatrzenie w te substancje poprzez suplementy diety. W końcu o naszą skórę dbamy również przy pomocy cennych kremów i kosztownych produktów przeciwstarzeniowych, które są bogate w antyoksydanty. Im większe wyżej wymienione ryzyko niesie ze sobą Twój styl życia i przyzwyczajenia żywieniowe, tym bardziej opłaca się zadbać przy pomocy nowoczesnych suplementów diety o równowagę między wolnymi rodnikami a antyoksydantami. W ten sposób zmniejszasz (choć nie tylko) ryzyko przedwczesnego starzenia się skóry – aby zachować piękno od wewnątrz.