VRIJE RADICALEN

DEZE ROL SPELEN VRIJE RADICALEN IN DE HUIDVEROUDERING

U heeft vast al eens van vrije radicalen gehoord. Volgens wetenschappers zijn vrije radicalen grotendeels verantwoordelijk voor de veroudering van ons lichaam. Wie genoeg antioxidanten inneemt, kan het huidverouderingsproces vertragen. Maar wat zijn vrije radicalen precies? Wist u dat ze tot een bepaalde, gezonde hoeveelheid juist nuttig en belangrijk zijn? Hier komt u meer te weten over de kortstondige, maar agressieve moleculen.

VRIJE RADICALEN: WAT ZIJN DAT?

 

Vrije radicalen ontstaan bij de stofwisseling. Ze zijn niet meer dan speciale, zeer reactieve vormen van zuurstof: bijvoorbeeld waterstofperoxide, superoxide of hyperoxide. Hun bijzondere eigenschap is dat ze slechts één elektron hebben, maar stabiele moleculen hebben juist een elektronenpáár nodig. Vrije radicalen zijn dus onstabiel. Ze ‘zoeken’ voortdurend naar een tweede elektron om niet te vervallen. Ze vinden dit elektron in andere, stabiele moleculen die vaak belangrijke functies vervullen binnen individuele lichaamscellen. Deze kunnen bijvoorbeeld deel uitmaken van het DNA. Als vrije radicalen de elektronen van essentiële celmoleculen ‘stelen’, vervallen deze celmoleculen en oxideren ze. De cel raakt daardoor permanent beschadigd.

Vrije radicalen tasten gezonde cellen in het lichaam aan, omdat dit de enige manier is waarop ze zelf kunnen overleven. Hierdoor worden steeds meer celmoleculen onstabiel. Zij nemen vervolgens elektronen uit de moleculen van andere cellen in de buurt af. Er begint een kettingreactie waarbij steeds meer lichaamscellen onherroepelijk verloren gaan. Dit verzwakt het lichaam en veroorzaakt oxidatieve stress en vroegtijdige huidveroudering. Om vrije radicalen in toom te houden, gaat het lichaam ze tegen met antioxidanten. Deze zijn bijvoorbeeld te vinden in veel gezonde voedingsmiddelen, zoals noten en spinazie. Als de hoeveelheid vrije radicalen en antioxidanten in evenwicht is, blijft het lichaam gezond. Er zijn echter veel factoren die dit evenwicht kunnen verstoren.

WAAR KOMEN VRIJE RADICALEN VANDAAN?

 

Een bepaalde hoeveelheid vrije radicalen is in ieder menselijk lichaam aanwezig. Ze worden voortdurend gevormd in de cellen tijdens de stofwisseling. Sommige factoren leiden echter tot een toename van het aantal reactieve zuurstofmoleculen. De bekendste oorzaken zijn uv-straling en roken. Andere oorzaken voor de vorming van vrije radicalen zijn:

  • schadelijke stoffen zoals ozon, smog, pesticiden, radioactieve of ioniserende straling, lood, kwik
  • ongezond voedingspatroon waardoor het lichaam te weinig antioxidanten krijgt
  • medicijngebruik
  • ontstekingsziekten en verwondingen
  • psychische of fysieke stress
  • topsport
  • alcohol- en drugsgebruik

WAAROM ZIJN VRIJE RADICALEN ZO SCHADELIJK?

 

Toen biogerontoloog Denham Harman in 1956 zijn proefschrift presenteerde, waarin staat dat vrije radicalen verantwoordelijk zijn voor het verouderingsproces, namen zijn collega’s hem in eerste instantie niet serieus. Vandaag de dag erkent de wetenschap dat vrije radicalen een grote invloed hebben op het lichaam. Hoewel het fenomeen nog steeds niet volledig is onderzocht, is het zeker de moeite waard om de overmatige vorming van vrije radicalen tegen te gaan.

Vrijgekomen vrije radicalen hebben niet alleen een negatief effect op de huid, maar kunnen ook de organen beschadigen. Als vrije radicalen intacte huidcellen aanvallen, is dit ook aan het uiterlijk te zien: de huidveroudering versnelt. De huid krijgt sneller rimpels en ziet er slap uit. Maar de effecten zijn niet alleen puur cosmetisch. Vrije radicalen verzwakken het lichaam en maken het vatbaarder voor ziekten.

Maar: vrije radicalen zijn niet altijd schadelijk. Ze hebben ook positieve eigenschappen. Ze verwijderen prolifererende cellen die een mogelijke voorloper van kanker zijn. Het doel is dus niet om de vrije radicalen volledig uit het lichaam te verbannen. Het gaat juist om een gezond evenwicht tussen vrije radicalen en antioxidanten.

WAT HELPT TEGEN VRIJE RADICALEN?

 

U kunt vrije radicalen tegengaan door middel van een gezond voedingspatroon. Belangrijk hierbij zijn antioxidanten. Deze vertragen het oxidatieproces door de fatale reactieketen te breken. Daarom wordt ook wel gezegd dat ze vrije radicalen ‘vangen’. Antioxidanten zijn te vinden in vitamines, mineralen en als secundaire plantaardige stoffen. Eet dus zoveel mogelijk fruit en groenten. Bosbessen, appels, tomaten, noten, spinazie, wortelen, aardappelen, koffie en zelfs pure chocolade bevatten een relatief grote hoeveelheid antioxidanten.

Andere bepaalde stoffen die rijk zijn aan antioxidanten zijn bijzonder effectief, maar kunnen niet gemakkelijk in voldoende mate met de voeding worden ingenomen. Dit geldt onder andere voor OPC, astaxanthine, seleen, L-cysteïne en het co-enzym Q10. Je kunt een tekort van deze actieve ingrediënten uitsluiten door voedingssupplementen in te nemen. Tot slot verzorgen we onze huid ook met waardevolle crèmes en kostbare anti-agingproducten die rijk zijn aan antioxidanten. Hoe meer uw leefomstandigheden en eetgewoonten de hierboven genoemde risico’s met zich meebrengen, hoe meer het de moeite waard is om moderne voedingssupplementen te gebruiken voor een evenwicht tussen vrije radicalen en antioxidanten. Op deze manier verlaagt u (niet alleen) de kans op vroegtijdige huidveroudering, maar zorgt u ook voor schoonheid van binnenuit.